Tijdens de recente commissie van de Raad voor Maatschappelijk Welzijn gaf de directeur van W13, Laura Vanslembrouck, toelichting bij het meerjarenplan 2025–2031. W13 is de Zuid-West-Vlaamse welzijnsvereniging waarin 14 OCMW’s samenwerken, samen met het Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) Zuid-West-Vlaanderen. De toelichting volgde op een eerdere vraag van onder meer gemeenteraadslid Dieter Handekyn om een vertegenwoordiger van W13 uit te nodigen.

In haar presentatie schetste de directeur de verschillende domeinen waarop W13 actief is en hoe de organisatie lokale besturen ondersteunt binnen een gezamenlijk sociaal en welzijnsbeleid. Aansluitend kregen de commissieleden de gelegenheid om vragen te stellen.

Dieter Handekyn lichtte toe dat de Vlaams Belang-fractie zich in de gemeenteraad van 2 december had onthouden bij de stemming over de statutenwijziging van W13, aangezien op dat moment nog geen evaluatieverslag noch meerjarenplan beschikbaar was. De statutenwijziging omvatte onder meer een verhoging van de bijdrageregeling van 1 euro naar 2,40 euro per inwoner, een stijging van 140%. Voor de stad Waregem betekent dit een bedrag van 889.093 euro over de huidige legislatuur. Deze verhoging werd wel goedgekeurd door het cd&v-stadsbestuur, N-VA, Groen en Team Waregem.

MEERJARENPLAN LEGT DRUK EN OORZAKEN BLOOT

Na inzage in het meerjarenplan stelde Dieter vast welke uitdagingen W13 zelf formuleert en tegen welke limieten de organisatie aanloopt op het vlak van personeelsinzet, werkdruk en financiële draagkracht. Daarbij verwees hij naar interne cijfers die een duidelijke samenhang tonen tussen de toenemende druk binnen W13 en immigratie.

Uit het meerjarenplan blijkt onder meer dat:

• het equivalent leefloon voornamelijk wordt toegekend aan niet-Belgen die zijn ingeschreven in het vreemdelingenregister;
• 24,4% van de leerlingen in het basisonderwijs thuis geen Nederlands spreekt, wat leidt tot een sterk toenemende druk op de Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB’s) en de nood aan extra brugfiguren;
• 44% van de werkzoekenden zonder werk een herkomst van buiten de Europese Unie heeft, wat intensieve activeringstrajecten en taalcoaching vereist;
• W13 inzet op communicatieacties rond positieve beeldvorming voor nieuwkomers;
• de regio verder ‘verkleurt’, wat bijkomende uitdagingen meebrengt op het vlak van welzijn en zorg, zoals taaldrempels en de nood aan cultuursensitieve zorg;
• in Zuid-West-Vlaanderen in 2024 8,5% van de inwoners een niet-Belgische huidige nationaliteit heeft, 14,4% een niet-Belgische geboortenationaliteit en 19,4% een niet-Belgische herkomstnationaliteit.

In haar antwoord erkende de directeur van W13 dat de organisatie op vandaag geconfronteerd wordt met een breed scala aan noden en dat op meerdere domeinen tegelijk moet worden ingezet.

Toen Dieter vervolgens de vraag stelde in welke mate een migratiestop een structureel verschil zou kunnen maken in het beperken van de instroom van nieuwe dossiers en het creëren van ademruimte voor de diensten, werd de tussenkomst onderbroken. Schepen van Welzijn en Sociale Zaken Cindy Vanhoutte gaf aan dat deze vraag politiek ingegeven was en niet gewenst binnen de commissie Welzijn.

Voor de Vlaams Belang-fractie is die reactie veelzeggend.

“De eigen cijfers van W13 tonen duidelijk aan dat de toenemende druk op welzijnsdiensten niet losstaat van immigratie. Wanneer een kwart van de leerlingen thuis geen Nederlands spreekt, wanneer het grootste deel van het equivalent leefloon naar niet-Belgen gaat en wanneer bijna de helft van de werkzoekenden van buiten de EU komt, dan is het perfect legitiem om te spreken over die impact op onze sociale structuren”, aldus Dieter.

“Wie de oorsprong van deze problemen niet wil benoemen, zal ook niet tot duurzame oplossingen komen. Intussen blijft de rekening jaarlijks oplopen. Daarom zullen wij ook die kritische vragen blijven stellen, in het belang van onze inwoners.”